පරිසර දූෂණය (Environmental pollution) AMILAGuru Master Class

Freedom of Learning. Learn anywhere any time!

1. පෘථිවි පරිසර ගෝලය

පෘථිවි පරිසර ගෝලය වායු ගොලය, ජල ගෝලය, ශීලා ගෝලය සහ ජෛව ගෝලය ලෙස කොටස්වලට බෙදන බවත් රසායන විද්‍යාවේ දී අවධානය යොමු කරන්නේ වායු ගොලය, ජල ගෝලය සහ ශීලා ගෝලය පිළිබඳ ව බව පැහැදිලි කර දෙයි. වායු ගෝලය මඟින් ඉටු කරන කාර්යයන් හඳුන්වා දීමෙන් පසු වායු ගෝලයේ ස්ථර හඳුන්වා දෙයි.

Lessons

Select the lesson

1. පෘථිවි පරිසර ගෝලය

පෘථිවි පරිසර ගෝලය වායු ගොලය, ජල ගෝලය, ශීලා ගෝලය සහ ජෛව ගෝලය ලෙස කොටස්වලට බෙදන බවත් රසායන විද්‍යාවේ දී අවධානය යොමු කරන්නේ වායු ගොලය, ජල ගෝලය සහ ශීලා ගෝලය පිළිබඳ ව බව පැහැදිලි කර දෙයි. වායු ගෝලය මඟින් ඉටු කරන කාර්යයන් හඳුන්වා දීමෙන් පසු වායු ගෝලයේ ස්ථර හඳුන්වා දෙයි.

2. පරිසර දූෂණය

පරිසර දූෂණය යනු කුමක් දැ යි පැහැදිලි කර දී පරිසර දූෂක සඳහා උදාහරණ ඉදිරිපත් කරයි.

3. වායු ගෝලයේ සංයුතිය වෙනස් වීම

පෘථිවි වායු ගෝලයේ සංයුතිය ඉදිරිපත් කර විවිධ වායු දූෂක වායු ගෝලයට එකතු වන ආකාරය මොනවා දැයි පැහැදිලි කර දෙයි. වායු දූෂණයේ අහිතකර බලපෑම් අතරින් අ.පො.ස. (උසස් පෙළ) රසායන විද්‍යාව විෂය සඳහා අම්ල වැසි, ගෝලීය උණුසුම් වීම, ඕසෝන් වියන හායනය සහ ප්‍රකාශ රසායනික ධූමිකාව ගැන කරුණු අධ්‍යයනය කරන බව පැහැදිලි කර දීම සිදු කෙරේ.

4. අම්ල වැසි

අම්ල වැසි යනු මොනවා දැ යි පැහැදිලි කර දී අම්ල වැසි ඇති වීමට හේතු වන වායුන් හඳුන්වා දීම සිදු කෙරේ. අම්ල වැසි ඇති වීමට හේතු වන එක් එක් වායුව වැසි ජලයේ දීය වීමෙන් පසු සිදු වන ප්‍රතික්‍රියා සඳහන් කර එමඟින් වැසි ජලය ආම්ලික වන ආකාරය පැහැදිලි කර දෙයි.<br>CO<sub>2</sub> දිය වූ වැසි ජලයේ pH අගය ගණනය කරන ආකාරය දැන ගැනීමට <a href="https://www.youtube.com/watch?v=kvYcx1ppOt8&list=PLuKkr1tB85NYEMGyN8MuBaTZtiyoeNXhi&index=1" target="_blank">මෙතැන click කරන්න. </a><br>SO<sub>2</sub> දිය වූ වැසි ජලයේ pH අගය ගණනය කරන ආකාරය දැන ගැනීමට <a href="https://www.youtube.com/watch?v=yn5vdmtvyP8&list=PLuKkr1tB85NYEMGyN8MuBaTZtiyoeNXhi&index=2" target="_blank">මෙතැන click කරන්න. </a>

5. හරිතාගාර ආචරණය

පෘථිවියේ ක්‍රියාත්මක වන හරිතාගාර ආචරණ ක්‍රියාවලිය පැහැදිලි කර දීමෙන් පසු හරිතාගාර වායුන් හඳුන්වා දෙයි. ප්‍රායෝගික ව පෘථිවි වායුගෝලයේ දී හරිතාගාර වායු ලෙස ක්‍රියා කරන වායුන් හඳුන්වා දෙයි. හරිතාගාර ආචරණය පෘථිවියේ ජිවය පවත්වා ගැනීමට වැදගත් වන ආකාරය ද පැහැදිලි කර දෙයි.

6. ගෝලීය උණුසුම් වීම

ගෝලීය උණුසුම් වීම හරිතාගාර ආචරණය වැඩිපුර සිදුවීමේ අහිතරක ප්‍රතිඵලයක් බව පැහැදිලි කර දීමෙන් පසු ගෝලීය උණුසුම් වීමේ අහිතකර බලපෑමි සඳහන් කරයි. ගෝලීය උණුසුම් වීම අවම කර ගැනීම සඳහා ගත හැකි ක්‍රියා මාර්ග පැහැදිලි කර දෙයි.

7. ඕසෝන් වියන හායනය

ඕසෝන් වියන හඳුන්වා දීම, ඉහළ වායුගෝලයේ ඕසෝන් සාන්ද්‍රණය නියත ව පවතින ආකාරය පැහැදිලි කර දීම, ඕසෝන් වියනේ කාර්යය, ඕසෝන් වියන හායනය යනු කුමක් දැ යි පැහැදිලි කිරීම, ඕසෝන් වියන හායනය සිදු වන ආකාරය පැහැදිලි කිරීම, ඕසෝන් වියන හායනය නිසා ඇති වන අහිතකර බලපැම විස්තර කර දීම සහ ඕසෝන් වියන හායනය අවම කර ගැනීමට ගත හැකි පියවර පැහැදිලි කර දීම සිදු කෙරේ.

8. ප්‍රකාශ රසායනික ධූමිකාව

ප්‍රකාශ රසායනික ධූමිකාව හඳුන්වා දීම, ප්‍රකාශ රසායනික ධූමිකාව ඇතිවීමට සපුරාලිය යුතු අවශ්‍යතා, ප්‍රකාශ රසායනික ධූමිකාව ඇති වන ආකාරය, ප්‍රකාශ රසායනික ධූමිකාවේ අහිතකර ප්‍රතිඵල සහ ප්‍රකාශ රසායනික ධූමිකාව වලක්වා ගැනීමට ගත හැකි ක්‍රියාමාර්ග පිළිබඳ පැහැදිලි කෙරේ.

9. ජල ගෝලය දූෂණය

ජල ගෝලය යනු කුමක් දැ යි හඳුන්වා දීම, ජලය කරදිය සහ මිරිදිය ලෙස වර්ග කිරීම, ජිවීන්ට ජලයේ ඇති වැදගත්කම, දුෂිත ජලය අවස්ථාව මත තීරණය වන බව පැහැදිලි කර දීම, ජලය පහසුවෙන් දූෂණය වීමට හේතුව පැහැදිලි කර දීම, පානීය ජලය සහ පානීය ජලය ලබා ගන්නා ආකාරය හඳුන්වා දීම, ශ්‍රි ලංකා ප්‍රමිති ආයතනයේ පානීය ජලය සඳහා වන නිර්දේශ යන දෑ පිළිබඳ කරුණු පැහැදිලි කර දේ.

10. ජලයේ කඨිනත්වය

ජලයේ කඨිනත්වය හඳුන්වා දීම,කඨින ජලය භාවිතයේ ඇති ගැටළු සහ වාසි, තාවකාලික කඪිනත්වය සහ ස්ථිර කඨිනත්වය, කඨිනත්වය මිනුම් කිරීම,ජලයේ කඨිනත්ව මට්ටම් අනුව නම් කිරීම,ජලයේ කඨිනත්වය ඉවත් කිරීම යන කරුණු පැහැදිලි කර දෙයි

11. රසායනික ඔක්සිජන් ඉල්ලුම (COD)

රසායනික ඔක්සිජන් ඉල්ලුම, රසායනික ඔක්සිජන් ඉල්ලුමට හේතු, අප ජලයේ රසායනික ඔක්සිජන් ඉල්ලුම සඳහා වන සීමාවන්, ජලයේ ද්‍රාවිත ඔක්සිජන්වල වැදගත්කම සහ ජලයේ ද්‍රාවිත ඔක්සිජන් ප්‍රමාණය අඩු වීමේ (රසායනික ඔක්සිජන් ඉල්ලුම ඉහළ යෑමේ) අයහපත් ප්‍රතිඵල යන දෑ ගැන පැහැදිලි කෙරේ.

12. ජලයේ සුපෝෂණය

ජලයේ සුපෝෂණය යනු කුමක් දැ යි පැහැදිලි කර ජලයේ සුපෝෂණය ඇති වන ආකාරය පැහැදිලි කර දෙයි. ජලයේ සුපෝෂණය වලක්වා ගෑනීමට ගත හැකි ක්‍රියා මාර්ග ගැන පැහැදිලි කර දෙයි.

13. ජලයේ දිය වන දූෂක

බැර ලෝහ කැටයන, ජලයේ දිය වන කාබනික සංයෝග, ප්ලාස්ටික් ආකලන ද්‍රව්‍ය ජලයේ දිය වීමෙන් සිදු වන ජල දූෂණය ගැන පැහැදිලි කර දෙයි.

14. ගොඩබිම දූෂණය (පාංශු දූෂණය)

ගොඩබිම දූෂණය (පාංශු දූෂණය) සිදු වන ආකාරය සඳහා උදාහරණ ඉදිරිපත් කරයි. ගොඩබිම දූෂණය (පාංශු දූෂණය), ජල දූෂණයට හේතු වන බව පැහැදිලි කර දෙයි.

15. 3R ක්‍රමය

පරිසර දූෂණය අවම කර ගැනීම සඳහා යොදා ගත හැකි 3R(Reduce/Reuse/Recycle) ක්‍රමය හඳුන්වා දී එම එක් එක් ක්‍රමය සඳහා උදාහරණ පැහැදිලි කර දෙයි.